دوره 16، شماره 1 - ( 1-1405 )
جلد 16 شماره 1 صفحات 212-188 |
برگشت به فهرست نسخه ها
Download citation:
BibTeX | RIS | EndNote | Medlars | ProCite | Reference Manager | RefWorks
Send citation to:
BibTeX | RIS | EndNote | Medlars | ProCite | Reference Manager | RefWorks
Send citation to:
Pajoohnia M, Ghasemi F, Mahmoudi Herris S, Omidi L. Application of the Human Factors Analysis and Classification System (HFACS) in Accident Analysis and Safety Recommendation Prioritization: A Multi-Criteria Decision-Making Approach. J Health Saf Work 2026; 16 (1) :188-212
URL: http://jhsw.tums.ac.ir/article-1-7311-fa.html
URL: http://jhsw.tums.ac.ir/article-1-7311-fa.html
پژوه نیا مرتضی، قاسمی فخرالدین، محمودی هریس شهرام، امیدی لیلا. بکارگیری سیستم تحلیل و طبقه بندی فاکتورهای انسانی در تحلیل حادثه و اولویتبندی توصیههای ایمنی: یک رویکرد مبتنی بر تصمیمگیری چند معیاره. بهداشت و ایمنی کار. 1405; 16 (1) :188-212
مرتضی پژوه نیا*1 
، فخرالدین قاسمی2 ، شهرام محمودی هریس3 ، لیلا امیدی3
، فخرالدین قاسمی2 ، شهرام محمودی هریس3 ، لیلا امیدی3
1- گروه مهندسی بهداشت حرفهای، دانشکده بهداشت، دانشگاه علوم پزشکی تهران، تهران، ایران
2- گروه مهندسی بهداشت حرفهای و ایمنیکار، دانشگاه علوم پزشکی آبادان، آبادان، ایران
3- واحد سلامت، ایمنی و محیط زیست، گروه مپنا، تهران، ایران
2- گروه مهندسی بهداشت حرفهای و ایمنیکار، دانشگاه علوم پزشکی آبادان، آبادان، ایران
3- واحد سلامت، ایمنی و محیط زیست، گروه مپنا، تهران، ایران
چکیده: (68 مشاهده)
مقدمه: مطالعه حاضر با هدف شناسایی عوامل انسانی و سازمانی مؤثر در حادثه سقوط درام، دستهبندی این عوامل بر اساس ساختار سیستم تحلیل و طبقه بندی فاکتورهای انسانی (HFACS) و اولویت بندی توصیههای ایمنی با استفاده از تکنیکهای تصمیمگیری چند معیاره انجام شد.
روش کار: ابتدا تکنیک HFACS در چهار سطح جهت تعیین فاکتورهای انسانی و سازمانی موثر در حادثه سقوط درام از روی روتیتور در یک صنعت تولیدی بکار گرفته شد. سپس توصیه های ایمنی پیشنهادی با استفاده از روش بهترین - بدترین و TOPSIS بر اساس چهار معیار اثربخشی، هزینه اولیه، قابلیت اطمینان و سهولت تعمیرپذیری اولویتبندی گردیدند.
یافته ها: عدم توجه به حرکت طولی درام در حین چرخش بر روی روتیتور، عدم رعایت تناسب ظرفیت بارگیری روتیتور با مقاومت مکانیکی پایههای نگهدارنده (carriage) (سطح اول HFACS)، عدم ارزیابی ریسک طراحی به منظور شناسایی نقاط بحرانی مرتبط با تعادل و پایداری سازه (سطح دوم HFACS)، عدم رعایت توالی ساخت طبق دفترچه استاندارد محصول و مستندات فنی (سطح سوم HFACS)، عدم تعبیه سیستم قفلکن مکانیکی روتیتور بر روی ریل و عدم استفاده از تجهیزات گرداننده شناسنامه دار با ظرفیت های مشخص (سطح چهارم HFACS) از عوامل موثر بر رخداد حادثه در این مطالعه بودند. سه توصیه ایمنی شناسایی شده دارای بیشترین اولویت شامل استفاده از تجهیزات گرداننده شناسنامهدار با ظرفیت های مشخص (0.822 = ضریب نزدیکی)، رعایت توالی استاندارد ساخت درام (0.749) و حضور سرپرست یا ناظر در محل (0.698) بودند.
نتیجه گیری: هدف نهایی سیستمهای مدیریت ایمنی، ارائه اقدامات ایمنی اصلاحی بر اساس یافتههای حاصل از تحلیل حادثه است. پیادهسازی توصیههای ایمنی به عنوان چارچوبی ساختاریافته، نه تنها از وقوع حوادث پیشگیری میکند، بلکه با ایجاد لایههای حفاظتی از تکرار حوادث مشابه در آینده پیشگیری مینماید.
روش کار: ابتدا تکنیک HFACS در چهار سطح جهت تعیین فاکتورهای انسانی و سازمانی موثر در حادثه سقوط درام از روی روتیتور در یک صنعت تولیدی بکار گرفته شد. سپس توصیه های ایمنی پیشنهادی با استفاده از روش بهترین - بدترین و TOPSIS بر اساس چهار معیار اثربخشی، هزینه اولیه، قابلیت اطمینان و سهولت تعمیرپذیری اولویتبندی گردیدند.
یافته ها: عدم توجه به حرکت طولی درام در حین چرخش بر روی روتیتور، عدم رعایت تناسب ظرفیت بارگیری روتیتور با مقاومت مکانیکی پایههای نگهدارنده (carriage) (سطح اول HFACS)، عدم ارزیابی ریسک طراحی به منظور شناسایی نقاط بحرانی مرتبط با تعادل و پایداری سازه (سطح دوم HFACS)، عدم رعایت توالی ساخت طبق دفترچه استاندارد محصول و مستندات فنی (سطح سوم HFACS)، عدم تعبیه سیستم قفلکن مکانیکی روتیتور بر روی ریل و عدم استفاده از تجهیزات گرداننده شناسنامه دار با ظرفیت های مشخص (سطح چهارم HFACS) از عوامل موثر بر رخداد حادثه در این مطالعه بودند. سه توصیه ایمنی شناسایی شده دارای بیشترین اولویت شامل استفاده از تجهیزات گرداننده شناسنامهدار با ظرفیت های مشخص (0.822 = ضریب نزدیکی)، رعایت توالی استاندارد ساخت درام (0.749) و حضور سرپرست یا ناظر در محل (0.698) بودند.
نتیجه گیری: هدف نهایی سیستمهای مدیریت ایمنی، ارائه اقدامات ایمنی اصلاحی بر اساس یافتههای حاصل از تحلیل حادثه است. پیادهسازی توصیههای ایمنی به عنوان چارچوبی ساختاریافته، نه تنها از وقوع حوادث پیشگیری میکند، بلکه با ایجاد لایههای حفاظتی از تکرار حوادث مشابه در آینده پیشگیری مینماید.
واژههای کلیدی: حادثه، سیستم تحلیل و طبقه بندی فاکتورهای انسانی، توصیه های ایمنی، فاکتورهای سازمانی
نوع مطالعه: مروری |
موضوع مقاله:
ایمنی محیط کار و مدیریت ایمنی، بهداشت و محیط زیست
| بازنشر اطلاعات | |
 |
این مقاله تحت شرایط Creative Commons Attribution-NonCommercial 4.0 International License قابل بازنشر است. |
