Alinia Ahandani M, Raei M, Rouhollahei M, Valipour F, Derakhshanjazari M. A Novel Hybrid PFMEA-HFMEA Framework for Risk Assessment in Medical Imaging: Insights from Developing Healthcare Systems. J Health Saf Work 2026; 16 (1) :56-79
URL:
http://jhsw.tums.ac.ir/article-1-7305-fa.html
علی نیا آهندانی مهدی، راعی مهدی، روح اللهی محبوبه، ولی پور فیروز، درخشان میلاد. چارچوب ترکیبی نوین PFMEA-HFMEA برای ارزیابی ریسک در تصویربرداری پزشکی: یافتههایی از سیستمهای درمانی در حال توسعه. بهداشت و ایمنی کار. 1405; 16 (1) :56-79
URL: http://jhsw.tums.ac.ir/article-1-7305-fa.html
1- کمیته تحقیقات دانشجویی، دانشگاه علوم پزشکی بقیه الله، تهران، ایران
2- گروه بهداشت حرفهای، دانشکده بهداشت، دانشگاه علوم پزشکی بقیهالله (عج)، تهران، ایران
3- مرکز تحقیقات مصدومین شیمیایی، پژوهشکده زیستشناسی سامانهها و مسمومیتها، دانشگاه علوم پزشکی بقیهالله (عج)، تهران، ایران
4- گروه بهداشت حرفهای، دانشکده بهداشت، دانشگاه علوم پزشکی بقیهالله (عج)، تهران، ایران ، derakhshan_milad@yahoo.com
چکیده: (73 مشاهده)
مقدمه: تصویربرداری پزشکی با روشهایی مثل MRI و CT Scan بخش مهمی از تشخیص بیماریهاست. اما این فرآیندها پیچیدهاند و میتوانند باعث خطرات برای بیماران و کارکنان شوند روشهای ارزیابی ریسک مثل PFMEA و HFMEA هرکدام بخشی از این خطرات را پوشش میدهند، ولی به تنهایی کامل نیستند. این مطالعه برای ساخت یک چارچوب مشترک انجام شد تا بتوان ریسکها را دقیقتر شناسایی و اولویتبندی کرد.
روش کار: این تحقیق در یک بیمارستان ۵۰۰ تختخوابی انجام شد. دادهها از طریق سه روش: جلسات FGD، مصاحبههای نیمهساختاریافته و فلوچارت فرآیند جمعآوری شدند. در بخش PFMEA، ریسک های فرآیندی و در بخش HFMEA، ریسک های مرتبط با ایمنی بیماران بررسی شدند. در نهایت با استفاده از جلسات بارش افکار یک چهارچوب ارزیابی ریسک شامل ۶۰ درصد وزن امتیاز نهایی HFMEA و ۴۰ درصد RPN مرتبط با PFMEA اجرا شد.
یافته ها: چارچوب ترکیبی PFMEA-HFMEA منجر به شناسایی ۱۲۵ حالت خرابی در ۹ مرحله اصلی MRI و CTscan شد. بیشترین ریسک در CTscan، آسیبهای اسکلتی–عضلانی کارکنان و در MRI، آموزش ناکافی اپراتورها بود. آزمون های آماری نشان داد در CTscan همبستگی نسبی بین HS و RPN و همبستگی قوی بین HS و امتیاز وزنی نهایی وجود دارد. در MRI نیز HS با RPN همبستگی نسبی و با امتیاز وزنی نهایی همبستگی قوی داشت. همچنین اختلاف معناداری میان مراحل مختلف فرآیند مشاهده شد و مرحله (مدیریت پس از فرآیند) پرریسکترین مرحله هر دو مدالیته بود.
نتیجه گیری: ترکیب PFMEA و HFMEA نقاط ضعف هردو روش را پوشش داد و نگاه جامعتری به ریسکها ایجاد کرد. استفاده از فلوچارت و جلسات گروهی شناسایی دقیق و مشارکتی ریسکها را ممکن ساخت و وزندهی بین دو روش، اولویتبندی متوازن ریسکهای بیماران و فرآیندی را فراهم کرد. چارچوب ترکیبی PFMEA-HFMEA ابزاری نوین برای ارزیابی و اولویتبندی ریسک در بخشهای تصویربرداری پزشکی است و قابلیت استفاده در مراکز درمانی مشابه را دارد.