Batooli Z, Asghar Khajevandi A, Motalebi Kashani M, Akbari H, Mohammadfam I, Azizian Shahrivar R. Structural Equation Modeling of the Relationships Between Safety Climate, Self-Determined Safety Motivation, and Safety Behavior in a High-Risk Industry. J Health Saf Work 2025; 15 (4) :887-903
URL:
http://jhsw.tums.ac.ir/article-1-7261-fa.html
بتولی زهرا، خواجه وندی علی اصغر، مطلبی کاشانی مسعود، اکبری حسین، محمدفام ایرج، عزیزیان شهریور رسول. مدلیابی معادلات ساختاری روابط میان جو ایمنی، انگیزش ایمنی خودتعیینشده و رفتار ایمن در یک صنعت پرخطر. بهداشت و ایمنی کار. 1404; 15 (4) :887-903
URL: http://jhsw.tums.ac.ir/article-1-7261-fa.html
1- مرکز تحقیقات عوامل اجتماعی مؤثر بر سلامت (SDH)، دانشگاه علوم پزشکی کاشان، کاشان، ایران
2- مرکز تحقیقات سلامت در حوادث و بلایا، دانشگاه علوم توانبخشی و سلامت اجتماعی، تهران، ایران
3- مرکز تحقیقات عوامل اجتماعی مؤثر بر سلامت (SDH)، دانشگاه علوم پزشکی کاشان، کاشان، ایران ، Rasoulsafety@gmail.com
چکیده: (390 مشاهده)
مقدمه: ایمنی محیط کار به عنوان یکی از عوامل حیاتی موفقیت سازمانها و حفاظت از سرمایه انسانی شناخته میشود. رفتار ایمن کارکنان تحت تأثیر عوامل روانشناختی و سازمانی قرار دارد که از آن جمله میتوان به جو ایمنی و انگیزش ایمنی اشاره کرد. با توجه به اهمیت تقویت انگیزش ایمنی و کمبود ابزارهای استاندارد بومی در ایران، این مطالعه با هدف بومیسازی مقیاس انگیزش ایمنی خودتعیینشده (SDSM) و بررسی نقش میانجی آن در رابطه بین جو ایمنی و رفتار ایمن کارکنان مجتمع فولاد کویر شهرستان آران و بیدگل انجام شد.
روش کار: این پژوهش تحلیلی-مقطعی در سال ۱۴۰۳ با مشارکت ۲۵۶ نفر از کارکنان خطوط تولید اجرا گردید. ابزارهای جمعآوری داده شامل پرسشنامه جو ایمنی، پرسشنامه رفتار ایمن و نسخه فارسیشده SDSM بود که فرآیند بومیسازی آن شامل ترجمه-بازترجمه، ارزیابی روایی محتوا توسط کارشناسان و تحلیل عاملی تأییدی بود. دادهها با استفاده از نرمافزار SPSS نسخه ۲۶ و مدلسازی معادلات ساختاری با SmartPLS نسخه ۴ تحلیل شدند.
یافته ها: نتایج نشان داد جو ایمنی تأثیر مثبت و معناداری بر رفتار ایمن دارد (608/0=β،001/0>p) و انگیزش ایمنی این رابطه را بهطور معناداری میانجیگری میکند (388/0=β،001/0>p). لازم به ذکر است که رابطه مستقیم بین جو ایمنی و انگیزش ایمنی بهطور معنیداری منفی بود. مدل پژوهش توانست تقریباً ۴۲٪ از واریانس رفتار ایمن را تبیین نماید (R² = 0.419)، که نشاندهنده قدرت پیشبینی مناسب مدل است. شاخصهای برازش مدل شامل (91/0=NFI، 06/0=SRMR) نشاندهنده تطابق مناسب مدل بودند. همچنین روایی همگرا، روایی واگرا و پایایی سازهها در سطح قابل قبول تأیید شد.
نتیجه گیری: یافتهها اهمیت ایجاد جو ایمنی مثبت و تقویت انگیزش درونی کارکنان را در محیطهای پرخطر به منظور کاهش حوادث و ارتقای سلامت سازمانی برجسته میسازند و میتوانند مبنای سیاستگذاریها و برنامههای آموزشی در حوزه HSE قرار گیرند.